قسمت زانویی آبریزگاهها ( مثلا سینک ظرفشویی ، چاه توالت ، چاه حمام ، لوله فاضلاب و ... ) به علل مختلف دچار گرفتگی و در نتیجه سبب عدم کشش آب و فضولات می شود که به ترتیب زیر آن را برطرف می کنیم:

تشخیص گرفتگی و رفع گرفتگی لوله فاضلاب

در مواردی که کشش آب به سختی و کندی انجام می شود، با پمپ کردن معمولی به طریق زیر می توان لوله را باز کرد:
١- نحوه عمل به این شکل است که آب را در محل کاسه توالت ، دستشویی و یا کفشویی باز می کنیم و سپس پمپ را با فشار در محل قرار می دهیم فشار و نیروی وارده سبب متراکم شدن لاستیک پمپ به داخل سیفون و شتر گلو می شود و در نتیجه گرفتگی لوله بر طرف شده و هوای متراکم باعث رفع گرفتگی لوله فاضلاب می شود.

٢- تراکم هوا: اگر گرفتگی به خاطر وجود شئی خارجی یا سخت شدن فضولات باشد باید لوله را با دستگاه تراکم هوا باز کرد.

توجه ١: این دستگاه مخزنی دارد که با تلمبه زدن، هوا درون آن انباشته می شود و عقربه با حرکت روی صفحه مدرج ، مقدار هوا را نشان می دهد. با نگهداری دقیق و مطمئن دستگاه به طوری که خطر پس زدن و سانحه بوجود نیاید ، اهرم دستگاه را می کشیم و عمل پمپ کردن با تولید صدای شدیدی انجام ولوله بلافاصله باز می شود.
توجه ٢: اگر لازم باشد، عمل کمپرس هوا با دستگاه مذکور را چند بار انجام می دهیم تا لوله گرفته شده باز شود.

توجه ٣: با روان کردن آب به داخل لوله ها و مشاهده کشش سریع، باز شدن لوله آزمایش می شود. فنر زنی چنانچه به روش تراکم هوا نتوانیم لوله را باز کنیم ، روش فنر زنی را انجام می دهیم. فاصله مکان گرفتگی لوله با شتر گلو زیاد است وعمل فنر زنی با دستگاه مخصوصی انجام می شود . این دستگاه با برق کار
می کند.

فنر زنی برای باز کردن گرفتگی لوله فاضلاب

چنانچه به روش تراکم هوا نتوانیم لوله را باز کنیم ، روش فنر زنی را انجام می دهیم. فاصله مکان گرفتگی لوله با شتر گلو زیاد است وعمل فنر زنی با دستگاه مخصوصی انجام می شود . این دستگاه با برق کار می کند.

نوک فنر حدود ١٠٠ سانتیمتر تز و مستقیم و از جنس مقاوم است . قسمت اولیه پیچهای مخروطی در فنر ، سبب سردادن اشیا به جلو می شود.
توجه ١: این دستگاه با صدای وزوز و با چرخش فنر و بازی کردن آن به سمت جلو گرفتگی را باز می کند.
توجه ٢: با روان کردن آب با فشار شدید و کشش سریع آن ، عمل انجام شده را آزمایش می کنیم.

توجه ٣: امروزه از دستگاههای لوله بازکن مدرن که بسرعت کار را انجام مدهند و به فرمهای مختلف است استفاده می شود.

روش رفع و باز کردن گرفتگی چاه کفشوی

گرفتگی در لوله فاضلاب حمام به دو علت پیش می آید:
الف) وجود لوله هایی با قطر کم
ب) وجود چربی و مو براثر حمام کردن
در شترگلو و جداره لوله ای فاضلاب ، بخصوص اگر قطر لوله ها کمتر از چهار اینچ باشد، گرفتگی بوجود می آید. برای رفع گرفتگی چنین عمل می کنیم:
١- آب جوش را با فشار باز می کنیم، و با پمپ کردن مسیر را باز می کنیم.
٢- چنانچه چربیها نشست کرده در جداره کلوله فراوان باشد ، محلول ١٠ % اسید کلریدریک و یا حل کننده دیگری را در محل کفشوی می ریزیم و با پمپ زدن مکرر، مسیر لوله را باز می کنیم.
توجه ١: لوله چدنی را باید به کمک اسید رقیق باز کنیم.
توجه ٢: برای باز کردن مسیر لوله پولیکا و یا مشابه آن ، نباید از اسید استفاده کرد زیرا اسید لوله را می خورد و با تکرار این کار، لوله سوراخ می شود و می پوسد. در واقع سبب سرایت رطوبت های بالا رونده به اطراف می شود.

توجه ٣: امروزه برای حل کردن چربیها در لوله های پولیکا ، مواد شیمیایی خاصی وجود دارد که می توان آنها را با آب مخلوط و مسیر گرفته را باز کرد.

باز کردن و رفع گرفتگی چاه دستشویی و ظرفشویی

چربیها در آب سرد، اطراف لوله ها ومتعلقات آنها نشست می کنند که با بازکردن آب جوش و سپس پمپ زدن مداوم ، گرفتگی برطرف می شود.

پیشنهاد ما به شما این است که : اگر به سرویسکار زبده جهت باز کردن گرفتگی توالت فرنگی نیاز دارید برای کسب اطلاعات بیشتر به صفحه گرفتگی توالت فرنگی مراجعه نمائید.

توجه ١: نظر به این که عمل پمپ زدن با فشار انجام می شود ، دستشویی بایدکلاف و زیرسازی مقاومی داشته باشد تا تکان نخورد. اگر لازم باشد، می توان با استفاده از شمع چوبی و یا چیز دیگر، از حرکت دستشویی و یا ظرفشویی جلوگیری کرد و سپس عمل پمپ زدن را انجام داد.
توجه ٢: اگر با وسایل ذکر شده لوله باز نشود، برای باز کردن آن از اسید بسیار رقیق استفاده می کنیم که این اسید چربیها را از اطراف لوله دور می کند. برای اطمینان از بازشدگی، آزمایش کشش آب را انجام می دهیم.
توجه ٣: چنانچه به ترتیب ذکر شده باز هم لوله باز نشد، از مواد شیمیایی و یا محلولهای دیگری استفاده می کنیم و آنها را پشت شترگلوی لوله می ریزیم و با هدایت کردن آب جوش ، لوله مسدود را باز می کنیم . پس از اطمینان از کشش آب ، شتر گلو و متعلقات آن را می بندیم.

کنترل کردن چاه فاضلاب (مادر چاه)

چاه فاضلاب دستشویی و توالت اگر پر شود ، مخاطراتی را بوجود می آورد. اگر به موقع خالی نشود ، خطر ریزش چاه پیش می آید که خسارات جانی و مالی فراوان در بر دارد. بویژه اگر چاه فاضلاب در قسمتهای داخلی ساختمان واقع شده باشد.

علت پرشدن چاه فاضلاب

١- در زمینهای غیر ماسه ای ، عدم کشش و مکش آب در خاک بوجود می آید که به علت کم قطر بودن چاه و نداشتن انباری، مادر چاه در زمانی مشخص پر می شود.
٢- در زمینهای شنی ، خطر پرشدن چاه فاضلاب به مراتب کمتر از زمینهای خاکی است . علت پرشدن این گونه چاهها قوام و ضماری است که از فضولات ، کف صابون و چربیها بر جداره دیواره چاه نشست می کنند و سبب عدم مکش آب می شوند.

روش تشخیص پر شدن مادر چاه فاضلاب:

١- از محل کفشوی و سیفون چاه توالت و دستشویی منزل بوی نامطبوعی به مشام می رسد.
٢- معمولاً برای تهویه چاه فاضلاب و خروج گازهای درون چاه ، تا بلندترین نقطه ساختمان هواکش یا لوله ونت تعبیه
می شود.
٣- چنانچه مادر چاه فاضلاب در محوطه حیاط باشد ، به علت پرشدن چاه سطح موزاییک فرش روی دهانه آن
خیس می شود.

در صورت پر شدن چاه فاضلاب نیاز به تخلیه چاه فوری است.

۴- در موارد حاد پرشدن چاه فاضلاب با بی کششی آب و به اصطلاح بالازدن و پس زدن آب و فضولات در توالت، آب و کف صابون در کفشوی حمام، همچنین در سیفون دستشویی و یا آشپزخانه مشخص می شود. در چنین مواردی به نظر می رسد که در مسیرها، گرفتگی بوجود آمده است.
۵- به علت خیس شدن سطح روی چاه، محل مذکور نسبت به سایر سطوح دیگر بوی زننده ای پیدا می کند. معمولاً محل چاه فاضلاب در بنا مشخص است. اما اگر محل چاه مشخص نباشد، به روش زیر محل مذکور را پیدا می کنیم:

روش پیدا کردن محل و نقطه درب چاه فاضلاب

در مواقع سکوت کامل مانند نیمه شب ، یکی از شیرها را باز می کنیم تا آب در لوله فاضلاب جاری شود. گوش را در سطح نقاط مختلف زمین قرار میدهیم ، چنانچه چاه فاضلاب پر شده باشد، صدای ریزش آب در ارتفاع نزدیک به گوش می رسد. در چنین مواردی درپوش یا سر چاه را بر می داریم تا ارتفاع سطح آب معلوم شود. سپس با دستگاه تخلیه چاه، فاضلاب را خالی می کنیم.
توجه: چنانچه نشست ضمار از فضولات بر دیواره چاه قطور باشد، تراشیدن دیوار آن بصورت خاکبرداری در چند سانتیمتر الزامی است. این روش در دیوار چاه مکش به وجود می آورد.

با استفاده از موزاییکهای غیر همرنگ در کف و یا محوطه ، سطح خارجی مادر چاه ، نخست پوشش و بعد از بازدید و تخلیه های بعدی مشخص باشد. در تمامی مراحل برداشتن سرچاه، خاکبرداری توسط مقنی انجام می شود. در موقع بازکردن سرچاه ، باید برای ایستادن حتماً دو تخته زیرپایی در حدود ۴ متر روی سر چاه قرارد داد و از یک طرف شروع به جمع آوری روی چاه و سپس محل طوقه کرد.

,